Çatalhöyük

Konya’nın Çumra ilçesinin yaklaşık 11 km kuzeyinde, Küçükköy yakınında yer alan Çatalhöyük, Neolitik Çağ’ın dünyadaki en önemli yerleşimlerinden biridir. Alan 2012’den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Yaklaşık 14 hektarlık alan iki höyükten oluşuyor; Doğu Höyüğü’nde MÖ 7400–6200 arasına tarihlenen 18 Neolitik yerleşim katmanı bulunuyor. Burası, binlerce yıl önce 3.000 ile 8.000 kişinin bir arada yaşadığı tahmin edilen bir topluluğun izlerini doğrudan görebileceğiniz nadir yerlerden biri.

Alan ilk kez 1958’de James Mellaart tarafından keşfedildi ve 1962–1965 arasında kazıldı; 1993–2018 arasında ise Ian Hodder yönetimindeki uluslararası bir ekip burada çalıştı. Kazılar, sokakları olmayan, birbirine bitişik ve çatıdaki açıklıktan ahşap merdivenle girilen evleri ortaya çıkardı. Duvarlarda boğa ve geyik avı, akbaba, leopar ve el izi resimleri bulundu. Ziyaretçiler, koruma çatıları altındaki ev kesitlerini, Tanıtım ve Karşılama Merkezi’ndeki sergiyi ve duvar resimleriyle donatılmış gerçek boyutlu Neolitik ev kopyalarını görebiliyor. Ünlü tahtta oturan kadın heykelciği de burada bulundu; buluntuların bir kısmı bugün Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde ve Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Ahşap konstrüksiyonlu merkez binasında ayrıca bir seyir kulesi bulunuyor.

Kazı alanı, sergi ve yeniden inşa edilmiş ev için 2–3 saat ayırmanız yeterli olur. Alanın büyük kısmı açık havada olduğundan yürüyüş ayakkabısı ve mevsime uygun, rahat kıyafet tercih edin; yazın şapka almayı unutmayın. Konya’dan arabayla yaklaşık 1 saatte ulaşılıyor. Toplu taşımayla Konya’dan Çumra’ya düzenli minibüs var; Çumra’dan alana yazın dolmuş bulunabiliyor, diğer zamanlarda ise taksi gerekiyor. Ziyaret için önceden randevu almanız gerekmiyor.