Çifte Minareli Medrese

Çifte Minareli Medrese, diğer adıyla Hatuniye Medresesi, Erzurum’un Yakutiye ilçesinde, şehir merkezindeki iç kale surlarının içinde ve Ulu Cami‘nin hemen yanında yer alır. Kimin yaptırdığı tartışmalıdır: Erzurum Valiliği yapının 1285–1290 yılları arasında İlhanlı döneminde inşa edildiğini yazar ve I. Alaaddin Keykubat’ın kızı Huvand Hatun zamanında yaptırıldığı ileri sürülür; ‘Hatuniye’ adı da buradan gelir. Bir başka görüşe göre ise yapıyı İlhanlı prensi Keyhatu’nun eşi Hudavend Padişah Hatun yaptırmış olabilir. Çifte Minareli Medrese Erzurum’un en çok fotoğraflanan yapısıdır ve girişi ücretsizdir.

Yaklaşık 35×46 metre ölçülerindeki yapı, Anadolu’daki iki katlı, dört eyvanlı, açık avlulu medreselerin en önemli örneği kabul edilir. Kuzey cephedeki taç kapı, 16 oluklu ve firuze çini kakmalı tuğlayla kaplı minareler ve güney eyvana bitişik kümbet öne çıkan mimari ayrıntılardır. Tarih boyunca farklı işlevler üstlenen medrese, IV. Murad döneminde onarılmış, bir süre tophane ve top dökümhanesi olarak kullanılmış, 1942–1967 arasında Erzurum Müzesi’ne ev sahipliği yapmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 2011–2016 restorasyonunun ardından 2019‘da müze statüsüne alınan yapı bugün Erzurum Çifte Minareli Vakıf Müzesi olarak 113 eseri sergiler; birinci kattaki odalarda el yazmaları, şamdanlar, saatler ve kilimler görülebilir. Yapı 2014’te ‘Anadolu Selçuklu Medreseleri’ başlığıyla UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi‘ne girmiştir.

Şehir merkezinden yürüyerek kolayca ulaşılabilen medreseyi Ulu Cami ile birlikte gezebilirsiniz. Ziyaretçiler özellikle gece ışıklandırmasının çok etkileyici olduğunu belirtiyor; yapının önündeki oturma alanı, minareleri akşam saatlerinde seyretmek için iyi bir duraktır. Erzurum kışında avlu çok soğuk olabilir ve zemin buzlanabilir; kalın giyinmek ve kaymayan ayakkabı tercih etmek gerekir. Ziyaret saatleri kaynaklar arasında farklılık gösterdiği için gitmeden önce teyit etmeniz önerilir.