Sardes Antik Kenti

Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sart Mahallesi’nde yer alan Sardes, Lidya Krallığı’nın başkenti olarak Anadolu tarihinin en önemli kentlerinden biridir. Kral Meles tarafından kurulduğu anlatılan kentte Lidyalılar ilk madeni parayı icat etti. MÖ 6. yüzyılda Persler krallığa son verince kent Pers satraplık merkezi oldu, Bizans döneminde ise piskoposluk merkeziydi. Sardes Antik Kenti ve Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri, 2025’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi.

Alanın en etkileyici yapılarından biri, hamam-gymnasion kompleksinin güneyindeki bazilika biçimli yapıdan 3. yüzyılda dönüştürülen ve antik dünyanın en büyük havrası olarak anılan sinagogdur. 20 metre kalınlığındaki kent surları bugün yer yer 10–14 metre yüksekliğe ulaşır. Aynı biletle gezilen Artemis Tapınağının yapımına Helenistik dönemde başlandı. Tapınak MS 17 depreminde yıkıldı, İmparator Tiberius döneminde eski planına göre yeniden yapıldı ve MS 4. yüzyılda güneydoğu köşesine bir şapel eklendi. Tapınağın iç bölmelerinde Artemis, Zeus Polieus, Antoninus Pius ve Faustina’nın heykel başları bulundu. 1958’den beri süren kazılar, kentin hikâyesini aydınlatmaya devam ediyor.

Alan İzmir–Ankara karayolu üzerinde, Salihli’ye 9 km, İzmir’e 85 km uzaklıktadır. Salihli yönünden gelirken antik kent yolun sağında, Artemis Tapınağı ise solunda ve ana alandan yaklaşık 1–1,5 km ileridedir. Ziyaret için 2–3 saat ayırın. Alan tamamen güneşe açık olduğundan yaz aylarında sabah erken saatlerde gezmeye başlayıp öğlene kadar bitirmek en iyisidir. Aralık–şubat döneminde tapınak alanı çamurlanabilir. Efes’e göre çok daha sakin olan alanda WC ve mağaza bulunur.