Trabzon Ayasofya

Trabzon Ayasofya, Trabzon İmparatoru I. Manuel Komnenos döneminde, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre 1250–1260 yılları arasında inşa edilmiş bir kilise olarak doğdu. 1584‘te Kürd Ali Bey’in eklediği minber ve müezzin mahfiliyle camiye dönüştürüldü. 1958–1962 restorasyonunun ardından uzun yıllar müze olarak kullanıldı. 28 Haziran 2013‘ten bu yana yeniden cami olarak hizmet veriyor. Sahil yolu üzerinde, bir tepede yükselen yapı; Bizans sanatının Karadeniz’deki en etkileyici örneklerinden biridir.

Yapı, kapalı kollu haç planlı ve yüksek kasnaklı kubbeli bir plana sahiptir. Havarilerin sayısı kadar, yani 12 köşeli olan kubbe kasnağında havarilerin freskleri yer alır. Kubbenin altında 9 tür mermerden yapılmış opus sectile yer mozaiği bulunur; bu mozaiğin üzeri bugün ahşapla kapatılmıştır. Güney cephesindeki frizde Âdem ile Havva’nın yaratılışı kabartma olarak anlatılır. Kemerin kilit taşında, Trabzon’da 257 yıl hüküm süren Komnenos Hanedanı’nın simgesi tek başlı kartal dikkat çeker. Kilisenin batısındaki çan kulesi ve arkeolojik parçaların sergilendiği çevre alanı da gezinin bir parçasıdır.

Ziyaret ortalama 45–60 dakika sürer. Cami aktif olarak ibadete açık olduğundan namaz vakitleri dışında gitmek en doğrusudur. Fresklere ve sütunlara dokunulmamalı, iç mekânda sessiz olunmalıdır. Yapı şehir merkezine 3–4 km uzaklıktadır. Meydan’dan kalkan dolmuşlar ve belediye otobüsleriyle ulaşılabilir; merkezden taksiyle 5–10 dakika sürer. Yapının hemen yanında ücretli bir bodrum otopark bulunur.